تیزپای قراویز...

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز کرمانشاه ، خورشید بالا آمده و  آفتاب گرمسیری داغ‌تر از همیشه بر گستره‌ی دشت می‌تابد...
۲ ساعتی راه را طی کردیم تا به دشت قراویز رسیدیم.
مسیری تقریبا سخت گذر که در بیشتر نقاط ، تردد حتی با ماشین  هم امکانپذیر نیست ، با دوربین شکار که نگاه می‌کنم محیط بانان هر کدام مشغول رصد این منطقه‌ی زیبا و بکر اند.
صحنه ای دیدنی از  گله‌های زیادی که  ارتفاعات را رها کرده و وارد دشت می‌شوند.
دشتی به وسعت ۳ هزار و ۸۴۰ هکتار که به لحاظ موقعیت جغرافیایی ، قسمت‌های شمالی و شرقی آن در سرپلذهاب و قسمت‌های جنوبی و غربی آن در قصرشیرین واقع شده است ، دشت قزاویز از شمال هم با کشور عراق هم مرز است.
معاون  نظارت  و پایش محیط زیست استان کرمانشاه که در این سفر ما را همراهی می کند گفت: تپه ماهور‌های فراوانی این زیستگاه بکر را محصور کرده است.
رودخانه دائمی قوره تو و چشمه‌های دائمی در تمام طول سال آب دارند و آهوان ازهمین چشمه‌ها سیراب می‌شوند
 ۸ آبشخور که ۴ تای آن‌ها دائمی و ۴ تای دیگر فصلی است وسد شهدای تنگ حمام قصرشیرین  نیز دیگر تامین کننده‌ ها ی آب این آهوان زیبایند.
آذر ولی زاده می‌گوید:  این آهوان جثه‌ی ریز دارند و ارتفاع آن‌ها  ۶۱ تا ۷۰ سانتی متر است / ماده آهو شاخ ندارد و پیشانی نر آهو‌ها سفید است.
عمرشان هم ۱۲ سال و جز سرده غزال ایرانی محسوب می‌شوند که سرعتشان  گاهی به ۶۰ مایل هم می‌رسد.
روزگاری در زمان جنگ تحمیلی تعدادشان تنها ۳ راس بود، اما با تلاش و عشق و علاقه محیط بانان  حالا هزار و ۵۰۰ راس آهوی  ایرانی در تپه ماهور‌ها جست و خیز می‌کنند.
بر اساس طبقه بندی آهو یا غزال ۴ گونه است: آهوی ایرانی ، یارکندی ، شنی و ترکمنی ، اما آهوی ایرانی شامل آهوی کوهی ،جبیر و آهوی ایرانی است.
به آهوی ایرانی آهوی گواتر دار هم گفته می‌شود.
قراویز را منطقه‌ی شکار تیراندای ممنوع می‌دانند  آقای محمودی  یکی از محیط بانان با سابقه است که از سال 1380 حافظ طبیعت شده است.
او از غزال تیز پای ایرانی می‌گوید که در نوع خودش تک  است.
این محیط بان می گوید: هر صیادی که طمع شکار غزال به سرش بزند حسابش با او و دیگر محیط بانان است.
استان کرمانشاه دارای ۴ منطقه‌ی شکار تیر اندازی  ممنوع ، قرایز ، زله زرد ،امروله یا دالاخانی و هشیلان  است
رییس اداره حفاظت محیط زیست سرپل ذهاب  گفت : ۸ محیط بان  شبانه روز مشغول گشت و کنترل و حفاظت منطقه هستند.
احسانی پور از مشکلات ریز و درشت هم که گریبانگیر شان شده گفت: به دلیل  کمبود نیروی انسانی و امکانات آن‌ها مجبورند روزانه ۷ تا ۸ کیلومتر مسیر را برای مراقبت از غزال‌ها  بصورت پیاده طی می‌کنند. تا تفنگی آن‌ها را نشانه نگیرد.
در طول مسیر موتور سواری مدام ازتپه ماهور‌ها  بالا و پایین می‌رفت کمی جلوتر که رفتم با آقا‌ی اسماعیلی کارشناس محیط زیست آشنا شدم او از اهالی شهرستان گیلانغرب است که عکس‌های فراوانی را  در دوربین عکاسی اش ثبت کرده است.
آقای اسماعیلی می‌گوید:  این منطقه با لحاظ حیات وحش بسیار غنی است وگونه‌های جانوری دیگر مثل گرگ ، کفتار ،شغال ، روباه پرنده‌ی خشکی و کنار آبزی  در این زیستگاه با آهوی ایرانی زندگی می‌کنند.
گونه‌های  جدیدی  نیز همچون  کل و  بز‌های مهاجر  به خاطر امنیت و امکانات به این منطقه مهاجرت کرده اند.
خانه‌ی آهوی ایرانی آب و علف فراوان دارد  یولاف ، جو وحشی ، گل مینا ، گل گندم ، درمنه ، نی ، بید ،  خر زهره  از گونه‌های گیاهی این منطقه اند.
از ارتفاعات پایین می‌آییم و به مزارع کشاورزی اهالی روستا می‌رسیم.
روستاییان مشغول برداشت محصول اند و آهوان دردور دست مزارع می‌خرامند
مشهدی عزیز می‌گوید : به آهوان عادت کرده ایم هر روز وارد زمینهایمان می‌شوند، آب و علف می‌خورند و بعد می‌روند ما هم مثل محیط بانان مراقبشان هستیم تا غزال‌ها آسیبی نبینند.
غزال  ایرانی نوعی آهوی بومی آسیای میانه و جنوب غربی آسیا که از تیره‌ی گاویان و راسته  جفت سم سانان محسوب می‌شود؛ و در ۱۵ منطقه‌ی حفاظت شده‌ی ایران وجود دارد.
دشمن طبیعی این جانور یوزپلنگ است که حالا فقط در بخش‌هایی از ایران باقی مانده است.
آهوی ایرانی در سال ۲۰۰۸ به لیست گونه‌های آسیب پذیر و در معرض خطر آی -یو -سی -ان پیوسته است.
زیست بوم منحصر بفرد آهوی ایرانی در رشته کوه زاگرس هر طبیعت دوستی را محو تماشای خود می کند. 
ما قراویز زیبا را ترک می‌کنیم، اما گله‌های آهوان همچنان  دردوردست‌ها می‌خرامند و محیط بانان همچنان مراقب آهوی ایرانی در تپه ماهور‌هایند.