کبد چرب شایع‌ترین علت ابتلا به سیروز کبدی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، با توجه به افزایش برخی عوامل خطر مانند بیماری کبد چرب، مصرف الکل و هپاتیت‌های ویروسی، آگاهی‌بخشی درباره سیروز اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

دکتر اباذر پارسی، فوق تخصص بیماری‌های کبد و گوارشی با اشاره به روند آسیب به کبد اظهار کرد: در التهاب کبد، ابتدا بافت‌های چربی رسوب می‌کنند و درصد چربی در کبد افزایش پیدا می‌کند و به دنبال آن التهاب یا به اصطلاح، «استئاتو هپاتیت» رخ می‌دهد که باعث افزایش بیشتر رسوب‌های چربی می‌شود. بعد از آن، سلول‌ها و بافت برونشیت کبد شروع به تخریب می‌کنند.

وی ادامه داد: همچنین سلول‌های فیبروپلاست فعالیت خود را افزایش می‌دهند و فیبروز ایجاد می‌شود و به دلیل تغییر در بافت کبد، به سمت سفتی می‌روند. پیشرفت مراحل از فیبروز تا سیروز حدود ۱۰ تا ۲۰ سال طول می‌کشد که مدت آن به مصرف سیگار، الکل، وزن فرد یا مقدار فعالیت ارتباط دارد. همچنین ابتلا به بیماری‌هاییی مانند کبد چرب و هپاتیت B یا C باعث افزایش سرعت ایجاد سیروز کبدی می‌شود.

این فوق تخصص بیماری‌های کبد و گوارشی گفت: وقتی سیروز اتفاق بیفتد و بافت کبد آسیب ببیند، عملکرد کبد نیز به طور کامل یا نسبی از بین می‌رود که این مشکلات «سیروز جبران‌شده» یا «سیروز با عدم جبران» نام دارند. سیروز کبدی می‌تواند منجر به واریس مری، بزرگ شدن طحال، کاهش پلاکت‌های خون و بالا رفتن شانس خونریزی، کاهش گلبول‌های سفید یا قرمز، ایجاد عفونت و کم‌خونی، تجمع آب در مهره‌های شکمی یا آسیت با وجود خطر مرگ شود.

علت‌های ابتلا به سیروز کبدی

وی بیان کرد: شایع‌ترین علت ابتلا به سیروز کبدی، داشتن کبد چرب است که حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد مردم جامعه را درگیر کرده است. هپاتیت‌های ویروسی به ویژه هپاتیت B و C می‌توانند باعث بروز سیروز کبدی شوند. در بعضی موارد هم سیروز علت مشخصی ندارد که از این شرایط، با عنوان سیروز با منشا ناشناخته یاد می‌شود.

پارسی ادامه داد: اتوایمیون «autoimmune» کبد یا همان خودایمنی کبد مانند هپاتیت خودایمن، از علت‌های دیگر سیروز است، اما چیزی که بیشتر از همه باید نگران آن باشیم بیماری کبد چرب است که در سرلیست علت‌های بیماری سیروز کبدی قرار دارد.

علائم و روش تشخیص سیروز کبدی

وی اضافه کرد: با علائم بیمار می‌توان سیروز کبدی را تشخیص داد؛ برای مثال وقتی شکم بیمار آب می‌آورد که به آن آسیت هم می‌گویند، یا فرد دچار خونریزی‌های مری می‌شود و یا در آزمایش‌ها، آنزیم‌های کبدی بالا و پروتئین‌های خون پایین باشد یا سیستم انعقادی مختل شود، بیمار کاندید سیروز کبدی است.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز افزود: در این شرایط، احتمال وجود سیروز وجود دارد و پزشک با انجام سونوگرافی یا روش‌های تشخیص پیشرفته‌تری مانند الاستوگرافی (Elastography) که امواجی را به کبد می‌فرستد تا میزان سفتی بافت آن را مشخص کند یا با نمونه‌برداری، وجود سیروز را تشخیص می‌دهد.

تاثیر سیروز کبدی بر بدن

وی بیان کرد: سیروز کبد می‌تواند آسیب‌های کلیوی نیز به دنبال داشته باشد؛ این عارضه، هپاتورنال نام دارد و یکی از موارد خطرناک در سیروز کبدی و خونریزی‌های گوارشی است. در این عارضه که می‌تواند مرگبار باشد، بیمار دچار واریس‌هایی در انتهای مری می‌شود و پژوهش‌ها نشان داده‌اند که حدود یک‌سوم افراد مبتلا به سیروز، دچار این واریس‌ها می‌شوند و یک‌سوم افرادی که دچار واریس شده‌اند، دچار خونریزی می‌شوند و در نهایت هم یک سوم آنها، جان خود را از دست می‌دهند.

پارسی گفت: بیماران دچار سیروز گاه دچار انسفالوپاتی کبد می‌شوند؛ در این عارضه برخی موادی که در حالت عادی قابلیت عبور ندارند مانند سموم آمونیاک، از عروق و سلول‌های مغزی عبور می‌کنند و بیمار دچار کاهش هوشیاری می‌شود و حتی ممکن است به کما برود.

وی ادامه داد: بیشترین نگرانی در سیروز کبدی، عوارض آن است؛ مانند آسیت یا تجمع مایع در شکم، تجمع مایع در اطراف ریه، انسفالوپاتی یا اختلال هوشیاری، مشکلات کبدی، خونریزی‌های کشنده، یا بزرگ شدن طحال و عوارض آن.

فوق تخصص بیماری‌های کبد و گوارشی گفت: آنچه بسیار مهم است، احتمال ابتلا بیماران سیروز به HCC یا سرطان کبد است. افرادی که سیروز دارند هر شش ماه باید سونوگرافی و آزمایش‌های مربوط به پیگیری انجام دهند.

وی افزود: اگر بیماری در مراحل اولیه باشد و هنوز به آسیت و واریس مری نرسیده باشد، به آن سیروز جبران شده می‌گویند که به بیمار مبتلا به آن فقط دارو‌هایی برای کنترل علت زمینه‌ای داده می‌شود؛ برای مثال اگر بیمار دچار اختلال هوشیاری شده یا اگر در شکم بیمار آب جمع شده باشد، به او دارو‌های مخصوص این شرایط داده می‌شود تا دچار عوارض سیروز نشود، ولی اگر عوارض سیروز بروز یابند، به آن سیروز با عدم جبران می‌گویند و تنها راه درمان آن، پیوند کبد است.