توصیه‌های مهم درباره شیردهی و نگهداری شیر مادر

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ پروین یدالهی، دانشیار سلامت باروری و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، درباره علت شیر خوردن مکرر نوزادان اظهار کرد: در هفته‌ها و ماه‌های نخست زندگی، نوزادان به دفعات بیشتری شیر می‌خواهند که این موضوع کاملاً طبیعی است. یکی از مهم‌ترین دلایل آن، کوچک بودن حجم معده نوزاد است؛ به همین دلیل شیر مادر به سرعت هضم می‌شود و نوزاد دوباره احساس گرسنگی می‌کند.

وی افزود: دلیل دیگر، جهش‌های رشدی نوزاد است که معمولاً در حدود ۱۰ روزگی، ۲ تا ۳ هفتگی، ۶ هفتگی، ۳ ماهگی و تا حدود ۶ ماهگی رخ می‌دهد. در این دوره‌ها نیاز نوزاد به شیر افزایش می‌یابد و دفعات شیردهی بیشتر می‌شود.

این عضو هیأت علمی دانشگاه ادامه داد: شیر دهی تنها برای رفع گرسنگی نیست، بلکه نوزاد از این طریق احساس آرامش، امنیت و ارتباط عاطفی با مادر را نیز تجربه می‌کند. همچنین عواملی مانند گرمای هوا یا بیماری نوزاد نیز می‌تواند باعث افزایش دفعات شیر خوردن شود.

یدالهی درباره تفاوت میزان شیر در دو سینه گفت: تفاوت در میزان تولید شیر بین دو سینه موضوعی شایع و طبیعی است و حتی ممکن است اندازه دو سینه نیز متفاوت باشد، زیرا بافت غددی در یک سینه می‌تواند بیشتر از سینه دیگر باشد.

وی تأکید کرد: نرم شدن سینه‌ها پس از چند هفته شیردهی به معنای کم شدن شیر نیست. در واقع پس از گذشت مدتی، تولید شیر با نیاز نوزاد تنظیم می‌شود و احتقان روز‌های نخست کاهش می‌یابد.

این متخصص بهداشت باروری با بیان اینکه بهترین معیار برای ارزیابی کافی بودن شیر مادر، وضعیت خود نوزاد است، افزود: رشد و وزن‌گیری مناسب، داشتن حداقل ۶ پوشک خیس در شبانه‌روز و آرام و راضی بودن نوزاد پس از شیر خوردن، از مهم‌ترین نشانه‌های کافی بودن شیر مادر است.

وی به مادرانی که احساس می‌کنند یکی از سینه‌هایشان شیر کمتری دارد توصیه کرد: شیردهی را از همان سینه آغاز کنند تا بیشتر تخلیه و تحریک شود. در صورت نیاز نیز می‌توان از شیردوش برای تخلیه آن استفاده کرد. همچنین حذف وعده‌های شیردهی به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

یدالهی درباره نگهداری شیر مادر نیز گفت: مادران، به‌ویژه مادران شاغل، می‌توانند شیر خود را ذخیره کنند. پیش از دوشیدن شیر باید دست‌ها به خوبی شسته شود و از شیردوش تمیز استفاده شود. بهتر است شیر در حجم ۶۰ تا ۱۲۰ سی‌سی ذخیره و روی هر ظرف، تاریخ و ساعت دوشیدن درج شود.

وی ادامه داد: شیر مادر در دمای اتاق (حدود ۲۵ درجه سانتی‌گراد) تا ۴ ساعت، در یخچال با دمای ۴ درجه یا کمتر تا ۴ روز و در فریزر معمولی تا حدود دو هفته قابل نگهداری است. در فریزر‌های صنعتی نیز امکان نگهداری شیر تا ۶ ماه وجود دارد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز درباره نحوه گرم کردن شیر ذخیره‌شده گفت: برای استفاده، شیر باید از یخچال خارج و زیر آب ولرم گرم شود و نباید از مایکروویو استفاده کرد، زیرا برخی از ترکیبات ارزشمند شیر آسیب می‌بینند. همچنین شیر ذوب‌شده نباید دوباره منجمد شود و اگر نوزاد بخشی از شیر را مصرف کرد، باقی‌مانده آن حداکثر تا دو ساعت قابل استفاده است و پس از آن باید دور ریخته شود.

یدالهی در پایان با اشاره به شیردهی در دوران کرونا خاطرنشان کرد: شیردهی در دوران ابتلا به کرونا مجاز است و حتی شیر مادر حاوی آنتی‌بادی‌ها و عوامل ایمنی ارزشمندی برای محافظت از نوزاد است. البته رعایت بهداشت، شست‌وشوی دست‌ها و استفاده از ماسک در صورت بیماری مادر ضروری است. همچنین ویروس کرونا از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل نمی‌شود.