رونمایی از کتاب «اهل زاریا» در قم

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، آیین رونمایی از کتاب «اهل زاریا» با همکاری نشر بین‌الملل و سازمان بسیج هنرمندان استان قم در بیت امام خمینی (ره) در قم برگزار شد.

در این مراسم فرشته چترعنبری، نویسنده و مسئول انجمن ادبیات داستانی سازمان بسیج هنرمندان، شیخ مصطفی محمد، مسئول امور طلاب نیجریه و از شاگردان شیخ ابراهیم زکزاکی، سمیه عالمی، نویسنده و منتقد ادبی، حسین گلستانی، مدیرعامل نشر بین‌الملل و نجمه جوادی، نویسنده کتاب «اهل زاریا» سخنرانی کردند.

فرشته چترعنبری در ابتدای این مراسم با اشاره به آغاز برنامه‌های ادبی انجمن ادبیات داستانی سازمان بسیج هنرمندان، از برنامه‌ریزی برای برگزاری نشست‌های منظم نقد داستان خبر داد و از نویسندگان خواست در این برنامه‌ها مشارکت داشته باشند.

وی ابراز امیدواری کرد برگزاری این نشست، آغاز مسیری برای شکل‌گیری برنامه‌های مستمر ادبی و داستانی با حضور نویسندگان و فعالان این حوزه باشد.

در ادامه، شیخ مصطفی محمد، مسئول امور طلاب نیجریه و از شاگردان شیخ ابراهیم زکزاکی، درباره مسیر فکری و مبارزاتی رهبر جنبش اسلامی نیجریه سخن گفت.

وی با اشاره به تأثیر آشنایی زکزاکی با انقلاب اسلامی و دیدار او با امام خمینی (ره)، این ملاقات را یکی از نقاط مهم در شکل‌گیری مسیر فکری و اجتماعی او دانست و گفت زکزاکی در محیطی اهل سنت رشد کرده بود، اما پس از آشنایی با مکتب اهل‌بیت (ع)، مسیر تازه‌ای را آغاز کرد.

شیخ مصطفی محمد همچنین به سال‌ها فعالیت زکزاکی برای گسترش معارف اهل‌بیت (ع) در نیجریه، شکل‌گیری جنبش اسلامی و گسترش این حرکت در میان مردم اشاره کرد و گفت این مسیر با فشار‌های متعدد، بازداشت‌ها، تخریب مراکز وابسته به جنبش و شهادت شمار زیادی از پیروان آن همراه بوده است.

وی با اشاره به حوادث زاریا و شهادت تعدادی از فرزندان شیخ زکزاکی، تأکید کرد که با وجود این هزینه‌ها، فعالیت جنبش اسلامی در نیجریه متوقف نشده است. او همچنین از افرادی یاد کرد که همچنان در زندان به سر می‌برند و خواستار دعا برای آزادی آنان شد.

سمیه عالمی، نویسنده و منتقد ادبی، دیگر سخنران این مراسم بود. وی با اشاره به شناخت محدود مخاطب ایرانی از نیجریه و بسیاری از کشور‌های آفریقایی گفت کتاب «اهل زاریا» از این جهت اهمیت دارد که بخشی از تأثیر انقلاب اسلامی در خارج از مرز‌های ایران را روایت می‌کند.

وی گفت: نیجریه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و پرجمعیت‌ترین کشور‌های آفریقا، از نظر منابع طبیعی، جمعیت مسلمان و موقعیت منطقه‌ای اهمیت بالایی دارد، اما مخاطب ایرانی همچنان شناخت محدودی از جامعه، تاریخ و تحولات این کشور دارد. بزرگان با اشاره به سابقه استعمار در آفریقا، زمینه‌های ضد استعماری را از عواملی دانست که موجب شد پیام انقلاب اسلامی برای بخشی از مردم این قاره قابل توجه باشد.

عالمی افزود: شیخ ابراهیم زکزاکی نیز در چنین فضایی با انقلاب اسلامی آشنا شد و پس از ملاقات با امام خمینی (ره)، بخشی از این نگاه را به جامعه خود منتقل کرد.

این منتقد ادبی همچنین یکی از امتیاز‌های «اهل زاریا» را روایت بخشی از تاریخ معاصر آفریقا از زاویه‌ای کمتر دیده‌شده دانست و گفت زبان کتاب به‌گونه‌ای است که علاوه بر مخاطب بزرگسال، نوجوانان نیز می‌توانند با آن ارتباط برقرار کنند.

بزرگان همچنین بر پیوند روایت این کتاب با مفاهیمی، چون ایستادگی، مقاومت و عاشورا تأکید کرد و گفت در روایت‌های برآمده از انقلاب اسلامی، این مفاهیم نقش مهمی در فهم رفتار شخصیت‌ها و انتخاب‌های آنان دارند.

حسین گلستانی، مدیرعامل نشر بین‌الملل، نیز در ادامه مراسم با اشاره به شیوه روایت زندگی شیخ ابراهیم زکزاکی در کتاب «اهل زاریا» گفت: یکی از ویژگی‌های مهم این اثر آن است که روایت شخصیت اصلی را از نقطه قهرمانی آغاز نمی‌کند.

وی افزود: مخاطب در این کتاب با زکزاکی از دوران کودکی و فضای خانواده همراه می‌شود و می‌تواند فرایند شکل‌گیری و پرورش شخصیتی را ببیند که بعد‌ها به یکی از چهره‌های اثرگذار اسلامی در آفریقا تبدیل می‌شود.

مدیرعامل نشر بین‌الملل گفت: در این کتاب، زکزاکی تنها در قامت یک سخنران یا رهبر سیاسی و مذهبی دیده نمی‌شود، بلکه کنش اجتماعی او در موقعیت‌های مختلف زندگی نیز روایت شده است.

گلستانی با اشاره به حوادث زاریا افزود: برای فهم ایستادگی مردمی که در برابر خشونت و سرکوب مقاومت می‌کنند، نمی‌توان فقط به لحظه حادثه نگاه کرد؛ چنین رفتاری پشتوانه‌ای از سال‌ها فعالیت، تربیت اجتماعی و شکل‌گیری یک حرکت جمعی دارد و کتاب تلاش کرده این عقبه را نیز نشان دهد.

وی همچنین پرداختن به سوژه‌هایی از این دست را بخشی از «عدالت روایی» دانست و گفت: نویسنده و هنرمند می‌تواند دوربین و قلم خود را به سمت نقاطی ببرد که کمتر دیده شده‌اند، اما در تحولات اجتماعی و فرهنگی اهمیت دارند.

در بخش پایانی مراسم، نجمه جوادی، نویسنده کتاب «اهل زاریا»، درباره روند شکل‌گیری این اثر سخن گفت.

وی با اشاره به اینکه جرقه اولیه نگارش کتاب در سال ۱۳۹۷ و پس از دیدن مستندی درباره شیخ ابراهیم زکزاکی شکل گرفت، گفت: در آن مقطع متوجه شده است آثار فارسی اندکی درباره زندگی و شخصیت زکزاکی وجود دارد و همین موضوع او را به آغاز تحقیقات درباره این شخصیت سوق داده است.

جوادی گفت: حدود چهار سال برای تحقیق، گردآوری منابع و آماده‌سازی پیش‌نویس‌های کتاب زمان صرف کرده و نگارش نهایی اثر نیز حدود یک سال طول کشیده است.

وی یکی از مشکلات اصلی این مسیر را کمبود منابع دست‌اول و دقیق درباره نیجریه دانست و افزود بخشی از اطلاعات موجود درباره این کشور ناقص یا نادقیق بود و به همین دلیل برای رسیدن به روایتی قابل اتکا، منابع مختلفی را بررسی کرده است.

نویسنده «اهل زاریا» همچنین از رساله دکترای دکتر هاشمی‌نسب درباره نیجریه و مجموعه مقالات و منابعی که در اختیار او قرار گرفته، به‌عنوان بخشی از منابع مورد استفاده در نگارش کتاب یاد کرد.

جوادی با اشاره به دشواری عاطفی نگارش بخش‌هایی از کتاب گفت: روایت شهادت فرزندان شیخ زکزاکی از سخت‌ترین قسمت‌های کار بوده و برای رسیدن به شکل نهایی روایت، برخی بخش‌ها را بار‌ها از زاویه‌دید‌های مختلف نوشته و بازنویسی کرده است.

کتاب «اهل زاریا» نوشته نجمه جوادی، روایتی از زندگی شیخ ابراهیم زکزاکی، رهبر جنبش اسلامی نیجریه است و از سال‌های کودکی و تحصیل او آغاز می‌شود و مسیر آشنایی‌اش با انقلاب اسلامی، فعالیت‌های اجتماعی و مذهبی و حوادث مرتبط با جنبش اسلامی نیجریه را دنبال می‌کند.

آیین رونمایی از کتاب «اهل زاریا» نوشته نجمه جوادی، با حضور جمعی از نویسندگان، منتقدان، فعالان فرهنگی و طلاب نیجریه‌ای، در بیت امام خمینی (ره) در قم برگزار شد.